Köy-Koop Başkanı Neptün Soyer: Kanunda yer alan destek, çiftçiye verilsin

RADYOİZMİR - İzmir’deki kooperatiflerin çatı birliği İzmir Köy-Koop’un başkanı Neptün Soyer, sabahın ilk ışıklarından gün batımına alın teri döken çiftçinin, her geçen gün yükselen maliyetler, ithal ürün darbeleri karşısında ayakta kalmakta güçlük yaşadığını, üretimine devam edebilmesi için desteklenmesinin daha da önem kazandığını vurguladı.

Tarımsal desteğe 2021’de ayrılan 22 milyar lira bütçenin, 2022 yılı için ek destekle 29 milyar lira olarak açıklandığını, bir önceki yıla göre yüzde 30 düzeyinde artış olduğunu bildiren Neptün Soyer, buna karşı tarımda gübre, tohum, elektrik, mazot gibi ana maliyet kalemlerinde yüzde 100 ile 500 arasında fiyat artışının yaşandığına dikkat çekti.

Üreticinin şartlarının her geçen gün daha da ağırlaştığını, sağlanan desteklerin de daha önemli hale geldiğini ifade eden Neptün Soyer şunları söyledi:

“Tarım Kanunun 21. Maddesinde, bütçeden tarıma sağlanacak desteğin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 1’inden az olmaması gerektiği hükmü altına alınmış. 2022 yılı GSYH’nı 7,8 trilyon lira olarak planlamış buna göre tarımsal desteklemeler için en az 78,8 milyar lira kaynak aktarması gerekiyor. Fakat 2022 destekleri ek bütçeyle beraber ancak 29 milyara çıktı. Kanunda yer alan desteğin sadece yüzde 36’lık kısmı veriliyor, kalan kısmı nerede? Destek her geçen yıl düşüyor. Toplumu doyuran küçük üreticilerdir, ayakta kalmaları şart. Ağırlaşan bu şartlarla nasıl baş edebilecekler? Üreticinin nefes alabilmesi için desteklerin kanunda yer aldığı düzeye çıkarılması ve zaman geçirilmeden uygulanması büyük önem taşıyor.”

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin “yerelde kalkınma” modeliyle sağladığı desteğin küçük üretici açısından önemine dikkat çekerek örnek gösteren Neptün Soyer, “Kamu, üreticiden, çiftçiden ürünü ihalesiz alabiliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi de alım garantisiyle üreticiye bu desteği sağlıyor. Yalnız ‘üret alayım’ yaklaşımında kalmıyor, desteğini çeşitli yatırımlarla da çok yönlü sağlıyor, aynı zamanda halkın sağlığını ve çıkarlarını koruyan bir yapıda hareket ediyor. Bunu belediyeler yapabiliyorlarsa diğer kamu kurumları da yapmalı” ifadesini kullandı.

Kooperatifleşme…

“Kooperatifçilik güç birliğidir, dayanışmadır” ifadesini kullanan İzmir Köy-Koop Başkanı Neptün Soyer, piyasa koşullarıyla tek başına mücadele edemeyen, kısıtlı imkanlara sahip küçük üreticinin zorlukları aşmadaki en büyük yardımcısının da kooperatifler olduğunun altını çizdi.

Mustafa Kemal Atatürk’ün kooperatifleşmeye verdiği önemi vurgulayan ve İzmir İktisat Kongresinde de bu yönde hedefler gösterdiğine değinen Neptün Soyer, “Aslında Mustafa Kemal Atatürk için kooperatifçilik hiçbir zaman amaç olmamış. Kooperatifçilik gelişme ve medeniyet için bir araç olarak kullanılmış. Ülkenin yapısına baktığınızda da bizleri doyuran bu küçük üreticiler. Küçük üreticinin hayatta kalması için birleşmek ve kooperatifleşmek zorundayız. Elbette özelleşme, sanayileşme de olacak ama küçük üreticinin üstüne basarak medeniyete ulaşmak, yükselmek mümkün değil” diye konuştu.

Neptün Soyer, dünyada ülke ekonomilerine büyük katkı sağlayan başarılı kooperatifler bulunduğuna işaret ederek, Türkiye’de de var olan tarımsal potansiyelin ortaya çıkarılmasında küçük üreticileri kooperatiflerinin önemli rol üstlenebileceğine dikkat çekti. “Bu sinerjinin oluşması için gerekli yasal düzenlemeler var. Biran önce uygulamaya geçirilmesi, adımların ve desteklerin gecikmeden gerçekleşmesi gerekiyor” ifadesini kullanan Soyer, kooperatifçiliğin önemine vurgu yaptı.

Soyer, İzmir’de, kırsaldaki küçük üreticiye üretiminden pazarlama kabiliyetine kadar destek sağlayan örnek kooperatifleşme modellerinin hayata geçtiğini hatırlatarak şunları söyledi:

“İzmir’de toprağı işleyen yüzde 30-35’lere varan nüfus var. Köy-Koop çatısı altında 114 tarımsal kalkınma kooperatifi bulunuyor ve hepsinin bünyelerinde de pazarlama kabiliyetleri mevcut. Aracıyı ortadan kaldırıp direkt tüketiciye satışı gerçekleştirebiliyorlar. Önemli olan kırsaldaki yaşamın devam ettirebilmesi. Kendi yağımızda kavruluyoruz, birbirimizi tanıyoruz, geçmişimizi biliyoruz, geleceğimize sahip çıkıyoruz. İzmir’in marifeti bence bu; kırsalda üretici hala ayakta. Bunda kooperatifleşmenin rolü büyük.”