Bir Nesne Beş Bilim Dalı!

Arkeoloji, Gastronomi, Mitoloji, Teoloji ve Dendroloji

Bir Nesne Beş Bilim Dalı!

Kaymaktaşı Ayı Kapaklı Arı Kovanı Kavanozu
Güney Arabistan, Kataban kültürü. (yakl. MÖ 3. yüzyıldan MS 1. yüzyıl dolayları.) British Museum, Londra

Yan kulplarında zoomorfik veya muhtemelen maskeli birer figür bulunuyor, kapak büyük bir kaymaktaşı Ayı yontma figürle desteklenmiş. Kaymaktaşı kavanoz gövdesinin yaklaşık yarısına kadarı içten oyulmuş.

Kavanozda parfümlü yağlar, tütsü (Günlük ve/veya Mür) veya "Gilead Balsamı" gibi aromatik merhemler için yapıldığını gösteren yazılar var. Bu kavanozların yapılması pahalı olmalıydı ve içerikleri de orantılı olarak pahalı olmalıydı.

Bu tür kalsit-kaymaktaşı kavanoz veya sözde "arı kovanı" şeklindeki kap, Basra Körfezi'ndeki Bahreyn adasındaki mezarlar da dahil olmak üzere Arabistan'ın her yerindeki arkeolojik alanlarda bulundu, ancak çoğunluğu yapıldıkları Yemen'de bulundu ve bu bölgeden ihraç edildi. 

Muhtemeldir nesne, bal üretimi ve muhafazası için üretildi. Yemen Sidr balı yüzyıllardır aynı kalan yöntemlerle üretilir ve hasat edilir. Günümüzde kovanlar, yukarıda bahsedilen arı kovanı kavanozlarına benzer. Yemen'in Sidr balının diğer bölgelerden daha lezzetli olduğu söylenir, çünkü Orta Doğuda Yemen'in toprağı daha zengindir. Balın saflığını bozacağı için hiçbir kimyasal veya doğal olmayan işlem kullanılmaz. Bu balın sadece tadının güzel olmadığı aynı zamanda tıbbi özelliklere de sahip olduğu söylenir. Ağacının yaprakları, çiçekleri, meyveleri ve balı, tıbbi özelliklere sahiptir. Sidr ağacı yaprakları büyük tıbbi amaçlar için kullanılır ve özellikle bazı cilt hastalıklarının tedavisinde iyidir.

Sidr, İngilizce'de Lote ağacı olarak da bilinir. Sidr veya Sidre ağacı, Arabistan kirazı olarak bilinen bir ağaç türüdür. Bu ağaç aynı zamanda cennetteki son ağaç olarak da tabir edilir. Kutsal kitapda Sidr ağacı Sidret’ül Münteha (yükselişteki son durakta yer alan ve cennetin girişinde bulunan ağaç olarak) tabir edilmiştir. 

Son derece dayanıklı olan bu ağaç, Kuran'da dört kez geçtiği için kutsaldır. Sidrat al-Munteha (Sidret Ağacı), (Arapça: Sidratul-Muntahā). Ayrıca; Sure 53 ayet 14-16, Sure 34 ayet 16 ve Sure 56, ayet 28'de de anılır. Sebe Suresi'nde yer ağacı, diğer surelerde ise cennet ağacı (Sidret-i Münteha) olarak zikredilir. Allah bu ağacın güzelliğini, gücünü ve azametini vurgulamak için zikretmiştir.

Sidr ağacı sadece Kuran'da değil, İncil ve Tevrat'ta da adı geçen bir ağaçtır. Hz. İsa (as)'nın Dikeni, Hünnap veya Nabkh ağacı olarak da bilinir. Hz. Adem (as)'ın yeryüzüne indirildiğinde yediği ilk şey Sidr meyvesi olduğuna inanılır. Ayrıca Sidr ağacı, Kral Süleyman (as) ve Firavunlar zamanında saray ve mabet yapımında da kullanılmıştır.  

Botanik adı: Ziziphus spina-christi olan bu ağaç aynı zamanda kadim bir ağaçtır. Sidr ağacı çok dayanıklı bir ağaçtır.

Derleyen: Sinan Acartürk 
Kaynak: ilgili konular vikipedi. (Ingilizce)
Görsel: britishmuseumorg